De beroemde ‘Ski Sons of Stuben’ – Twee broersparen hebben het kleine bergdorpje Stuben am Arlberg – met slechts 100 inwoners – op de wereldkaart van het skiën gezet. Alle vier beschikten zij niet alleen over een enorm talent, maar ook over een diepe band met hun geboorteplaats. Dankzij hen werd het eens zo bescheiden dorpje van muilezeldrijvers bekend als de bakermat van het alpineskiën.
Hannes en Friedrich Schneider waren in alle opzichten pioniers. Hannes, de meesterlijke skiër, zorgde voor een revolutie in de sport met zijn uitvinding van de stembocht en, later, de Arlberg-techniek, die de basis legde voor skischolen over de hele wereld. St. Anton bood meer toeristische mogelijkheden dan Stuben, dus werd Hannes uitgenodigd om daar de eerste skischool van Oostenrijk op te richten. Vervolgens speelde hij de hoofdrol in meer dan 15 films, zoals *Fuchsjagd*, *Der weiße Rausch* en *Berg des Schicksals*, en was hij te zien in instructiefilms zoals *Die weiße Kunst*. Zijn geboorteplaats Stuben diende als filmlocatie voor veel van deze producties, waardoor het niet alleen de bakermat van het skiën werd, maar ook van de vroege bergsportfilm. Zijn charisma en baanbrekende techniek hebben het moderne internationale skitoerisme mede vormgegeven.
Zijn boek *Wunder des Schneeschuhs*, dat hij in 1923 samen met filmmaker Arnold Fanck schreef, werd zelfs in het Japans vertaald.
Zijn broer Friedrich Schneider was de eerste winnaar van de afdaling van de nog steeds beroemde Arlberg-Kandahar-race – opgericht door Hannes zelf. Friedrich speelde ook in verschillende skifilms. In 1924 richtte hij een van ’s werelds eerste skischolen op, in Stuben zelf, die hij later overdroeg aan Albert Walch. Vervolgens stond hij tot 1969 aan het hoofd van de skischool van Zürs, met een korte onderbreking tijdens de oorlog.
Willi en Emil Walch, een ander duo uit Stuben, hebben eveneens hun stempel gedrukt. Willi, de jongste van de twee, was in veel vroege skifilms te zien als een gedurfde, maar vaak naamloze skiër. Later boekte hij successen in legendarische races zoals Kitzbühel (afdaling en combinatie), Garmisch (afdaling) en Wengen (combinatie). Hij was vaak aan het knutselen in de skiwerkplaats van Hannes Schneider en inspireerde zelfs de ontwikkeling van de „Willi Walch“-skibinding. De Zuid-Tiroolse filmmaker Luis Trenker, die „Berge in Flammen“ en „Der verlorene Sohn“ grotendeels in Stuben opnam, was een naaste skivriend van Willi en noemde hem in een van zijn boeken.
Emil Walch was tevens een succesvol skiër. Nadat hij zijn sportcarrière had beëindigd, keerde hij terug naar zijn oorspronkelijke beroep als kachelbouwer – zijn vakmanschap is nog steeds te bewonderen in de historische tegelkachel in de Alte Gaststube van Hotel Mondschein, dat hij van zijn broer Fridolin had overgenomen.
Tijdens de wereldwijde economische crisis van eind jaren dertig verwierf een groep van vijf skileraren – waaronder Friedrich Schneider en Emil Walch – Hotel Lorünser in Zürs. Een van de mede-kopers was de skilegende uit Zürs, Herbert Jochum, wiens familie het hotel tot op de dag van vandaag in bezit heeft. Ondertussen zette Emil zijn talenkennis (hij sprak vloeiend twee vreemde talen) in om als privé-skileraar en berggids voor welgestelde internationale gasten te werken. Hij speelde ook een belangrijke rol bij de aanleg van de Albonabahn, de eerste skilift van Stuben. Als eerste directeur hielp hij de basis te leggen voor hoogwaardig wintertoerisme in de regio. De aanleg van de lift in zo’n blootgesteld terrein werd destijds beschouwd als een grote prestatie op het gebied van kabelbaanbouw.
De legende van Hannes Schneider
In 1930 werd Hannes Schneider door kroonprins Chichibu naar Japan uitgenodigd om het skiën als nationale sport te promoten. De Arlberg-techniek genoot toen al internationale erkenning, waardoor hij de logische keuze was. Datzelfde jaar gaf hij op verzoek van de Amateur Ski Club ook lezingen in New York, wat ertoe bijdroeg dat Amerikaanse skiërs naar Oostenrijk werden aangetrokken.
In 1939 emigreerde Hannes naar de Verenigde Staten, waar hij de Hannes Schneider-skischool oprichtte op Mount Cranmore in North Conway, New Hampshire. Dit markeerde het begin van het moderne skiën in Amerika, en hij werd bekend als de vader van het moderne skiën.
In 2012 werd ter ere van hem in zijn geboorteplaats Stuben een bronzen standbeeld onthuld, ter herdenking van zijn buitengewone leven en zijn wereldwijde bijdragen aan het alpineskiën. Een replica staat tevens in de historische Alte Gaststube van het Mondschein.
„Zo hoort het.”
Toen Schneider in 1907 werd uitgenodigd om les te geven in St. Anton, wist hij nog niet hoe hij het skiën moest uitleggen. Hij gaf eenvoudigweg een demonstratie, en zijn enkele leerlingen volgden zijn bewegingen na. In zijn vrije tijd verfijnde Johann – zoals hij toen nog werd genoemd – zijn techniek. Later, toen hij bekend stond als Hannes, begon hij de bewegingen systematisch te ontleden.
Hij realiseerde zich dat skiën in een gehurkte houding zorgde voor een lager zwaartepunt, waardoor valpartijen minder gevaarlijk werden en bochten gemakkelijker te maken waren. Dit leidde tot de ontwikkeling van de „Stemmbogen“ (sneeuwploegbocht), de voorloper van de parallelle bocht. Zijn lesmethode was baanbrekend – maar omstreden. Zijn lage houding met wijd uit elkaar staande benen stond haaks op de destijds geprefereerde rechte, militaire houding. Tijdens wedstrijden werd hij bespot: „Schaam u, Schneider! Zo moet men niet skiën!“ Maar hij hield voet bij stuk, en na verloop van tijd spraken de resultaten voor zich. Hij won de ene race na de andere, en zijn skischool groeide. In 1912 werd de eerste assistent-instructeur aangesteld, en werden de leerlingen ingedeeld in niveaugroepen.
